– Een kleine cultuurbeschouwing –

Finnskogsriket is een verzameld begrip voor een verduidelijking van een groot natuurgebied tussen de provincies Gästrikland-Hälsingland en Dalarna in midden Zweden. De naam komt van migratie van volken uit het Oosten uit het dichtst bijzijnde Finland “ Zweedse Finnen” die 400 jaar geleden die de Zweedse grond gebruikten. De omgeving lokt, door zijn enorme vrije natuur samen met drie karakteristieke oude cultuur begrippen: 1. IJzer – IJzerbewerking, 2. Boerderijen 3. De cultuur van het kolenbranden.

IJzerfabrieken.

Tijdens de zeventiende eeuw was Zweden voor 40% verantwoordelijk voor ’s werelds ijzer behoefte. Het verwerken is ontstaan uit een préhistorische techniek - blaasovens met water en moeraserts. Tussen 1600 – 1700 werden hoogovens en mijnbouw gebruikt om erts te verkrijgen. De behoefte van houtskool was enorm groot, de enorme bossen en waterkracht van snelstromende beken uit de karakteristieke omgeving. Wij hebben een aantal cultuurherinneringen uit die tijd bewaard, bezoek ze.

Zomerboerderijen.

In deze omgeving hebben wij boerderijen sinds mensenheugenis, waarschijnlijk sinds de dertiende eeuw. Tijdens de zomer verhuisden de boeren, beneden uit de rivierdalen, hun dieren naar boven in de grote bossen, naar hun zomerboerderijen; fä betekend weidedieren, bodar betekend woning zo komt de naam fäbodar tot stand. Deze werden verzorgt door jonge meisjes die in de bossen woonden tijdens de zomer, Zij lieten de dieren grazen en molken ze, maakten boter, kaas en andere producten die ze naar de boerderijen beneden in de dorpen in het dal brachten. Het is een met mythen omgeven en romantisch leven van wat er nog is overgebleven heden ten dage.. Voor groepen kunnen gidsen er over vertellen en alles laten zien.

Brandcultuur.

Een volk dat verbouwde door middel van afbranden, kwam hier ca 400 jaar geleden, ze namen een andere cultuur met zich mee, en verschillenden van manier van verbouwen, wonen en leven. Zij kwamen van dichtbij uit Finland maar men had zijn wortels verder naar het oosten. Zij spraken Fins-Hongaars, een taal oorspronkelijk uit de omgeving van het Oeral gebergte in het huidige Rusland. Tot eind 1900 waren hier mensen die Fins spraken. Zij verbouwden en kapten veel, grote sparren bossen, lieten die een paar jaar drogen en verbranden die daarna met een geweldig groot vuur. Men zaaide tweejarig rogge in de velden met as men kreeg hierdoor goede oogsten en bracht hen welstand. Tijdens de zeventiende eeuw werd verbouwen door middel van branden verboden en hun welstand veranderde in slechte levensomstandigheden. Zij woonden in rookstuga’s en droogden hun zaad in droogschuren en baden in rooksauna’s, bij alle drie typen bouwsels ontbrak de schoorsteen. Gedurende driehonderd jaar vertelden deze Finnen hierover de Finse zeden en gebruiken en verschilden zij erg met de Zweedse omstandigheden. Heden ten dage hebben veel Zweden genen van hen en onderzoeken veel uit hun leven en hun omstandigheden, bijvoorbeeld door archeologische opgravingen in de omgeving en in boeken over wetenschappelijke verhandelingen die geschreven zijn over hun ongewone rijke cultuur.. Gidsen kunnen hierover vertellen en tonen woonplaatsen voor geïnteresseerde groepen.